چاپ
ارتباط کلامي و غيرکلامي مکمل يکديگر/ گفت و گو با دکتر غلامرضا آذری
پرونده ویژه
25 اردیبهشت 1391
صمدی   

دست دادن وزیر امور خارجه ایران با وزیر امور خارجه فرانسه- داراز شدن دست وزیر امور خارجه فرانسه نشانه ای بر تمایل زیاد برای برقراری و پایداری روابط با ایران و اقتدار سیاستمداران ایرانی

دست دادن وزیر امور خارجه ایران در این تصویر نشانی از اقتدار ایران و داراز شدن دست وزیر امورخارجه فرانسه نشانی تمایل زیاد این کشور برای ارتباط با ایران

آنچه در زير ذکر گرديده، حاصل گفتگويي پيرامون ارتباطات غير کلامي با جناب آقاي دکتر غلامرضا آذري است. ايشان از اعضاي هيئت علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد نهران جنوب مي باشند.

دکتر غلامرضا آذری

مفهوم اصلي ارتباط غير­کلامي نشاندن پيام بدون ذره­اي استفاده از کلام است. ارتباطات غير کلامي شامل حرکات، نشانه­ها و رفتارها مي­شود. حرکات توسط سر و دست و بدن، علايم از چشم و اعضاي صورت و رفتار­ توام با اين دو شکل مي­گيرد. مثلا رفتار در مجلس عروسي همراه با تبسم است و در مجلس سوگواري با چهره­ي درهمرفته و گرفته همراه است.

ارتباط غير­کلامي کاملا توام با عواطف و حتي احساسات و هيجانات و علايق فردي است. و از اين بستر جدا نمي­شود. اما در کلام همه­ي اينها منفصل است. هر چه ما در ارتباط غير کلامي به عواطف و احساسات توام با کلام  توجه داشته باشيم  نتيجه­ي بهتري از برقراري ارتباط خواهيم گرفت. «احساس پيوسته» يکي از مواردي است که مي توانيم بصورت برجسته نقش احساسات و هيجانات را در ارتباط غير­کلامي ببينيم.

احساس پيوسته در جهت يک تاثر شکل مي­گيرد. مثل خبر از دست دادن عزيزي. اگر بخواهيد ارتباط غير­کلامي با او داشته باشيد. ذهن شما از طريق احساس و ادراک روي تصوير آن آدم، فوکوس(foucs)  مي­کند. به ذهن مراجعه مي­کنيد و فايلها را بررسي مي­کنيد. پرونده­ها را بيرون مي­کشيد. و آن آدم تصويرش به ذهن شما مي­آيد. بعد سوار ماشين مي­شويد و به راه مي افتيد و در طول مسير اين احساس در شما وجود دارد.آن چيزي که درطول اين مسير به شما دست مي­دهد و آن وضعيتي که در اين مسير شما و شخصيت شما را شکل مي­دهد. به طور کلي به آن «احساس پيوسته» مي­گويند.

ارتباط کلامي و غير­کلامي مکمل يکديگر هستند. بيش از 70% ارتباطات، غير­کلامي رخ مي­دهد. ارتباط غير­کلامي تاييد ارتباط کلامي است. همچنين تکوين هست.

بافت گفتار آدمي(verbal communication) از سه منطقه­ي آغاز و اوج و پايان و دو گره تشکيل شده است. گره­گشايي اول بين نقطه­ي آغاز و اوج قرار دارد. گره­گشايي دوم بين اوج و پايان قرار دارد. ما با يک سناريوي کلامي مواجه مي شويم که اين سناريو­ مبتني بر يک هدف و منظور و قصد­ي شکل مي­گيرد. و مبتني بر يک آماج فکري پياده مي­شود. و بر اساس زمينه­اي که فکر در آن معنا پيدا مي کند، به محمل مورد نظر مي­نشيند.در ضمن به فرستنده­ي پيام هم وابسته است. منِ بعنوان يک روحاني يا منِ بعنوان استاد داتشگاه يا منِ بعنوان کارگر ساختماني با هم فرق دارد.همچنان که مخاطبان من، که بصورت تک گويي يا چند گويي در معرض جريان فکري و پيام من هستند؛ اهميت پيدا مي کنند.

ارتباط کلامي به سه نوع تقسيم مي شود1.گفتاري(speech) 2.کلامي(verbal) 3.شفاهي(oral)

گفتار (speech) به زبان علمي اطلاق مي­شود، که در آن غلط و اشتباه لفظي کم مي­بينيم.سوگيري که در آن ديده مي شود به محتوي برمي گردد و به ارتباطات مربوط نيست.

کلامي (verbal)  دامنه­ي آن وسيع تر است .«هر سخن جايي و هر نکته مکاني دارد»، مصداق اين نوع ارتباط است. مثلا در سخنرانيها ما با اين نوع ارتباط کلامي مواجه هستيم. مانند سخنرانيهاي شهيد مطهري که يکي از اقناعي­ترين سخنرانيهاي تاريخي و اعتقادي ما است. تن­آژ(شدت و ضعف صدا)، تاثير کلام ايشان روي عامه­ي مردم بسيار بالا بود. ايشان کلام را طنين­افکن مي­کرد و در جان و دل مردم نفوذ مي کرد.

شفاهي (oral) نوع ارتباط کلامي عامه مردم است. مانند صحبتها­يي که هر روزه در تاکسي رد و بدل ميشود.در اين نوع، ارتباط غير کلامي نقش پر رنگتري دارد.تن و لحن و حالات چهره و ...

نوع ارتباط کلامي وعاظ، کلامي(speech) و عامه­ي مردم شفاهي(oral) است. اگر وعاظ نوع ارتباط کلامي خود را به عامه­ي مردم نزديک کنند تاثير بيش تري را روي عامه­ي مردم خواهد گذاشت. مانند سخنرانيهاي آقاي قرائتي که در برنامه­ي درسهايي از قرآن پخش مي­شود. ايشان سخن­وري در حوزه­هاي علميه  را از طريق تلويزيون به بيان عامه­ي مردم نزديک کرده­ا­ند.

اگر شما در مورد من(فرستنده) پيشينه­ي ذهني داشته باشيد؛ ارتباط غير­کلامي من بروي شما تاثير کمتري دارد. دکتر آذري در ادامه به اين مطلب اشاره کردند که ما در ايران اين مورد را مطالعه نکرده­ايم وازتاثير آن ناآگاهيم.

و همچنين به تاثير ارتباطات غير کلامي در فرهنگ پرداختند و بحث را با فرق نهادن بين رابطه(relation) و ارتباط(communication)آغاز کردند.

«ميان رابطه(relation) و ارتباط(communication) فرق مي گذارم. رابطه تداوم بيش­تري دارد. رابطه­ي فرهنگ ديني و ارتباط غير ديني را در نظر بگيريد. مثلا مي­خواهيد مفاهيم ضمني ديني را و نه مفاهيم صريح را، فرا بگيريد ممکن است يک زمان پاي يک منبر بنشينيد بعدش برويد به دنبال مابقي زندگيتان.ودر عين حال ممکن است، سراغ يک متخصص ديني برويد و مفاهيم را نزد او در اثر يک رابطه­ي پيوسته فرا بگيريد حال کداميک تاثير بيشتري دارد؟»

مي توان گفت که ارتباط(communication)اينجايي و اکنوني است و رابطه(relation)فراگير است و تداوم دارد.

«در رابطه (relation)، غير کلامي نقش مهمي دارد. مثلا زماني که شما بين دو نماز مغرب و عشاء براي طرح مساله نزد امام جماعت مسجد مي­رويد حالات چهره و ..در جان و دل شما مي نشيند.»

جهت مطالعه سایر مقالات و مطالب این پرونده می توانید بر روی tag زیر کلیک کنید.

آخرین بروز رسانی در چهارشنبه, 06 آذر 1392 ساعت 12:53